Xuân Thọ (Köln, CHLB Đức): NGƯỜI BẢO VỆ BỨC TƯỜNG BERLIN VÀ CÁI CHỐT ĐỂ MỞ NÓ

Thứ năm - 10/11/2016 04:47
LTS: Ngày này 27 năm truớc, nhân dân nước Đức đã xóa bỏ bức tường chia cắt nước Đức. NguoiViet.de xin giới thiệu lại một bài viết cách đây đúng 1 năm của tác giả Xuân Thọ đang định cư ở Köln, CHLB Đức.
Ông Günter Schabowsky (04.01.1929 - 01.11.2015), cựu Ủy viên Bộ chính trị đảng XHCN Thống nhất Đức
Ông Günter Schabowsky (04.01.1929 - 01.11.2015), cựu Ủy viên Bộ chính trị đảng XHCN Thống nhất Đức
Ngày 09.11.1989 nhân dân CHDC Đức đã tạo ra một bước ngoặt cho lịch sử thế giới hiện đại: Xóa bỏ bức tường Berlin. Sự kiện này là biểu tượng cho quá trình chuyển biến hòa bình từ các chế độ độc đảng sang chế độ dân chủ đa nguyên tại nhiều quốc gia Châu Âu.

Đối với thế giới, biến cố này tạo tiền đề cho chấm dứt chiến tranh lạnh. Sự kiện này cũng tạo ra những thay đổi quan trọng cho Việt Nam, tuy ở xa châu Âu cả chục ngàn cây số: Nền kinh tế đa thành phần xuất hiện, Việt Nam đi vào con đường hội nhập quốc tế v.v. Ngay chuyến thăm Việt Nam đầy tính khiêu khích của Tập Cận Bình cũng liên quan đến biến cố 09.11: hội nghị Thành Đô ra đời từ hậu quả của nó. Do vậy việc mỗi năm lại nhắc đến ngày này là cần thiết.

Điều đáng nói ở đây là nhân dân Đức công nhận vai trò nổi bật của hai Đảng viên Cộng sản trong việc „mở chốt“ phá bỏ bức tường chia cắt đất nước mình.

1- Cách đây một tuần, báo chí Đức và châu  đồng loạt đưa tin về cái chết của ông Günter Schabowsky (04.01.1929 - 01.11.2015), cựu Ủy viên Bộ chính trị đảng XHCN Thống nhất Đức SED*, Bí thư thành ủy Berlin. Ông Schabowsky đuọc coi là người đã nói hớ: „Theo tôi biết thì việc đi lại tự do (qua biên giới) có hiệu lực ngay bây giờ!“. Câu nói lịch sử này đã kéo hàng chục ngàn dân đổ về các cửa khẩu.

2- Trung tá an ninh (STASI**) Harald Jaeger, phụ trách cửa khẩu Bornholmer Strasse. Anh sỹ quan này vì sợ binh lính manh động bắn vào dân chúng đang la ó, đã tự nâng thanh chắn để giảm sức ép. Không ngờ sự việc xảy ra truớc mặt một nhóm phóng viên phương Tây và tin này đã tạo ra hiệu ứng vỡ đê ngay trong đêm 09.11.1989.

Cả hai ông, sau ngày thống nhất đất nước, đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống. Ông Schabowski bị kết án tù 3 năm vì tội đã dính đến quyết định bắn chết nguời vượt biên. Trung tá Jaeger thì phải đi làm gác cổng, bán kios để kiếm sống cho đến ngày về hưu.

Đáng suy nghĩ là cả hai ông đều không hối hận với những việc mình làm để xóa bỏ chế độ đã ban cho các ông đặc quyền đặc lợi trên mọi người. Ngược lại, cả hai ông đều công nhận thể chế CHDC Đức là một „Nhà nước bất chính“ (Unrechtsstaat). Các bút ký và tác phẩm của ông Schabowski sau 1991đều được công luận Đức đánh giá cao và phải nói là cái chết của ông đã được dân chúng Đức đón nhận một cách thương nhớ.

- Günter Schabowski

Tháng 8.1997, tám năm sau khi bức tường Berlin bị xóa sổ, ông Schabowski bị kết án ba năm tù vì dính vào quyết định cho phép bắn chết người vượt biên. Trong vụ án chấn động nuớc Đức này, Schabowski đã tìm mọi cách chống án. Sau hai năm chống án thất bại, tháng 12.1999 ông phải ngồi tù „mở“ đến tháng 12.2000, tức là ban ngày thì vẫn đi làm việc, tối vào tù ngủ. Sau đó Thị truởng Berlin Eberhard Diepgen đã ân xá cho ông cựu Bí thư Thành ủy Berlin Schabowski.

Schabowski là một khắc họa khá đậm nét về người Đức trong giai đoạn bi đát của chiến tranh lạnh. Ông mang trong mình nhiều khiếm khuyết về tư tưởng, thậm chí đã có lúc ác nghiệt với trí thức đến mức bị họ xỉ vả và may mắn trong ông đã giữ lại được những tố chất tốt của dân tộc này vào những thời điểm quyết định.

Cho đến đầu tháng 10.1989 thì Schabowski vẫn sống, suy nghĩ, hành động không khác gì các nhà lãnh đạo khác ở Đông Đức, nghĩa là cũng độc đoán, quan liêu và mù quáng. Có chăng chỉ khác ở chỗ: Là nhà báo chuyên nghiệp Schabowski thỉnh thoảng viết báo (tức là còn hành nghề bên cạnh làm quan). Chính vì giữ đuợc nghề nghiệp của mình nên sau khi thôi làm chính khách, ông đã cùng một nhà báo Tây Đưc lập ra tờ báo địa phuơng „Tin tức Quê hương Rothenburg“ và giữ ghế chủ bút từ 1992 đến 1999.

Khi phong trào dân chủ nổ ra ở CHDC Đức mùa thu 1989, ông Schabowski bắt đầu nhận ra một điều: Phải đối thoại với bên kia, không thể dùng súng được nữa. Do đó ông là người duy nhất trong Bộ chính trị chủ động gặp các lãnh tụ phong trào „Diễn Đàn mới“ (Neues Forum) để bàn về cải cách chính trị ở CHDC Đức. Ông cũng là chính khách duy nhất của Nhà nước CHDC Đức dám tham gia hai cuộc tuần hành ngày Thứ Hai (Montag - Demonstration) do phe đối lập khởi xướng hôm 29.10 và 04.11.1989. Cả hai lần, ông đều đứng ra nói chuyện với hơn 20 ngàn người biểu tình. Tất nhiên ông vẫn sử dụng lý luận XHCN để kêu gọi nhân dân ủng hộ chế độ (Thử tưởng tượng nếu ông Phạm Quang Nghị dám tham gia biểu tình chung với những người phản đối Tập Cận Bình đến Việt Nam, tuy vẫn lên phát biểu khuyên bà con nên bình tĩnh, đừng làm hỏng quan hệ Việt-Trung).

Truớc sức ép của xã hội về tự do đi lại, Trung ương đảng SED chủ trương xả van và trì hoãn bằng các văn bản mập mờ, chơi chữ, vờ cho phép công dân CHDC Đức thuận tiện hơn trong việc đi qua biên giới, trong khi vẫn ngầm chỉ thị cho CA biên phòng gây khó khăn và có biện pháp trục xuất các công dân „khó chịu“, không cho quay trở lại Đông Đức. Mọi việc sẽ được cơ quan Stasi tổ chức có bài bản vào ngày hôm sau 10.11.1989. Tất cả họ hy vọng với các trò mập mờ này vẫn giữ được chế độ.

Tuy nhiên không phải ngẫu nhiên mà Tổng bí thư Egon Krenz lại giao cho Schabowski nhiệm vụ tổ chức họp báo công bố quyết định nới lỏng các quy định về đi lại qua cửa khẩu. Krenz biết chỉ Schabowki mới có khả năng xoa dịu phe đối lập và có đủ năng lực báo chí để chơi „live“ với phóng viên phương Tây.
 
Chỉ Schabowki mới có đủ năng lực báo chí để chơi „live“ với phóng viên phương Tây.

Trong cuộc họp báo này, ông Schabowski đã có mắc hai „sai lầm“:

- Ông không nhắc đến các câu chữ mập mờ trong quy định là „đi ngắn hạn“ và „Không cần phải trình báo lý do đi lại“, là những quy định mà Stasi đã gài vào để gây khó dễ vào sáng hôm sau. Ông cũng không nhắc đến vấn đề trục xuất, không cho quay trở lại Đông Đức. Các trợ lý của ông ngồi đó cũng làm thinh.

- Ông nói „theo tôi biết thì quyết định này có hiêu lực ngay tức khắc, không trì hoãn“.

Nội dung cuộc họp báo này được truyền hình phương Tây phát trực tiếp nên những câu nói „nhỡ miệng, thành đổ“ này đã làm đảo lộn mọi kế hoạch được chuẩn bị cho ngày hôm sau của cơ quan an ninh Stasi và Trung ương đảng SED. Toàn bộ lực lượng biên phòng CHDC Đức chưa hề được phổ biến kế hoạch hành động, họ cứng họng truớc chất vấn của hàng chục ngàn công dân tại các cửa khẩu: „Ông Schabowski vừa nói thế xong sao các anh lại không cho đi ?“

(Ngay bản thân Tổng bí thư Egon Krenz sau này, khi nước Đức thống nhất suông sẻ, không đổ máu cũng thở phào mà nói: Tôi không trách Schabowski đã nói sai tinh thần nghị quyết TƯ tối hôm đó. Vì nếu để cho sự việc tiến triển vào ngày 10.11 như đảng SED đã dự kiến thì không biết nhân dân sẽ nổi giận đến mức nào? Hậu quả sẽ ra sao ?)

Ngay sau khi họp báo kết thúc lúc 19:00h, sức ép của dân chúng tăng dần từng phút lên các cửa khẩu, trong khi ở trung ương, không ai biết xử lý thế nào với những phát biểu không giấy tờ của Schabowski.

- Trung tá Harald Jaeger:

Tại cửa khẩu Bornholmer Strasse, một số sỹ quan an ninh đã định dùng súng để giải tán đám đông. Trong thời khắc lịch sử đó, trung tá Jaeger,một sỹ quan Stasi biệt phái phụ trách cửa khẩu, đã xử sự đúng bổn phận của người lính truớc nhân dân và đất nước. Anh cấm không ai được dùng súng, khi tính mạng không bị đe dọa.

Harald Jaeger sinh ngày 27.4.1943 tại Bautzen, đông nam nước Đức, trong một gia đình công nhân xây lò sưởi. Năm 1961 anh gia nhập quân đội CHDC Đức và làm việc trong lực lượng biên phòng đến năm 1964 thì chuyển sang làm sỹ quan An ninh. Từ 1976 đến 1979, anh học trường Đại học Luât của Bộ An ninh Quôc gia và từ đó thăng tiến liên tục lên đến chức trung tá An ninh Stasi . Là sỹ quan Stasi, anh phụ trách toàn bộ mọi lực lượng ở cửa khẩu này: Biên phòng, cảnh sát, thuế vụ, y tế, bưu chính. Trong đêm định mệnh 09.11.1989 đó, do cấp trên của anh hoàn toàn bị hoảng loạn vì nội dung „Cuộc họp báo Schabowski“ nên anh phải tự quyết định: Hoặc cho dân tự do đi lại, hoặc dùng vũ lực giải tán.

Trái tim của viên sỹ quan an ninh này cuối cùng cũng đã chiến thắng lý luận về đấu tranh giai cấp trong đầu anh, khi anh nhận thấy nỗi khao khát của những bà mẹ chỉ muốn sang thăm con gái, khi anh cảm nhận được mong muốn rất đời thường của các công dân,ước ao thăm lại những kỷ niệm thời thơ ấu ở bên kia biên giới. Anh biết nỗi khát khao tự do trong những người anh đang đối thoại là vô biên

Mặt khác, sau lưng anh có một sức ép khác, đó là khả năng manh động của một vài sỹ quan Stasi dưới quyền. Họ bắt đầu phê phán anh là bạc nhược và đã chuẩn bị vũ khí.

Sau 4 tiếng đấu tranh tư tưởng, anh đã tự nâng thanh chắn để dòng người tự do đi qua biên giới trước những cặp mắt sững sờ của các sỹ quan an ninh và lính biên phòng thuộc cấp, trong dòng nước mắt tuôn trào của hàng chục ngàn công dân.

Trong khi tình hình căng thẳng tại các cửa khẩu khác cũng đang mỗi phút một tăng lên, đặc biệt tại cửa khẩu chính Brandenburger Tor, đã có nguy cơ xảy ra thảm sát thì tin „Cửa khẩu Bornholmer Strasse mở rồi“, lan truyền qua đài truyền hình RIAS Tây Berlin đã tạo ra hiệu ứng Domino và toàn bộ các đơn vị biên phòng CHDC Đức đều mở cổng cho hàng trăm ngàn dân Đông Berlin đi sang Tây Berlin. Bước khởi đầu cho một sự kết thúc.

Harald Jaeger đã đi vào lịch sử dân tộc Đức với những cái tên „Người mở cổng thành“ (Der Mann, der die Mauer öffnete) hay Viên sỹ quan thanh chắn (Der Schlagbaumoffizier)

Đã có người đặt câu hỏi: „Nếu ông Schabowski không „Lỡ miệng“ tối hôm đó?“ và „Nếu đêm đó mà trung tá Jaeger cho quân nổ súng thì lịch sử nuớc Đức sẽ sang trang theo kiểu gì ?“

Xin trả lời là lịch sử không xài chữ „Nếu“. Dân tộc Đức xứng đáng được hưởng tự do, xứng đáng được thống nhất trong hòa bình, vì nhân dân CHDC Đức đã biết hành động đúng với sứ mệnh của họ và sức ép của khát vọng tự do đã đưa hai đảng viên Cộng sản có lương tâm đến những hành động đúng đắn. Nếu không có cuộc đấu tranh đòi tư do ngôn luận, đòi quyền tự do đi lại, đòi bình đẳng về chính trị của hàng trăm ngàn rồi lên đến hàng triệu công dân CHDC Đức thì sẽ không xuất hiện những việc làm của Schabowski và Jaeger. Hành động của hai người cộng sản Đức này không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một tất yếu lịch sử.

- Huyền thoại về „sổ hưu“ , về sự „trả thù của bên thắng cuộc“.

Đã không ít người, ít cơ quan báo chí thêu dệt nên huyền thoại về „mất sổ hưu“ và „bị trả thù“ tai các nước Đông Âu đã chuyển đổi sang thể chế mới. Nhưng đó là những điều bịa đặt, vì ở tất cả các nước từ bỏ chế độ XHCN, kể cả ở các nước thuộc liên bang Xô-viết, không hề xảy ra việc xóa bỏ sổ hưu. Chế độ hưu trí vẫn được duy trì với mức lương tùy thuộc vào phát triển kinh tế của từng nước.

Trung tá Jaeger thì không gặp nhiều may mắn, sau khi CHDC Đức có chính phủ đa đảng, Bộ An ninh Quốc gia bị xóa sổ. Anh quay về Bộ tư lệnh biên phòng và chấp nhận làm thiếu tá. Sau đó khi Đông Đức sát nhập vào CHLB Đức thì lực lượng biên phòng Đông Đức chỉ giữ lại một quân số nhỏ nằm dọc theo biên giới Ba Lan và Tiệp. Thiếu tá Jaeger thất nghiệp lúc mới 46 tuổi, chưa được lĩnh lương hưu. Sau vài năm ăn tiền thất nghiệp, là người tự trọng, anh đã chấp nhận vật lộn với cuộc sống bằng các nghề vặt như lái xe chở hàng, bảo vệ nhà kho, bán báo trong một cái Kiosk nhỏ cho đến năm 65 tuổi mới được hưởng lương hưu. Ngay nay ông già Jaeger tự hào về cái sổ hưu nhỏ đó, do chính mồ hôi nuớc mắt của ông gây dựng nên. Khi các nhà báo hỏi ông tại sao ông trung tá phải làm những công viêc bình thường như vây? Ông nói một cách hóm hỉnh “chắc ông chưa biết là cựu sỹ quan làm nghề mật vụ Stasi thì kiếm việc khó như thế nào“.

Trong những lúc tăm tối nhất của cuộc đời, tuy xót xa với số phận của kẻ thua cuộc, nhưng không bao giờ ông hối hận với việc làm của mình trong cái đêm 09.11.1989 tại cửa khẩu Bornholmer Strasse.
 
Không bao giờ ông Jaeger hối hận với việc làm của mình trong cái đêm 09.11.1989 tại cửa khẩu Bornholmer Strasse.
Ông Guenter Schabowski thì may mắn hơn vì ông có nghề làm báo và vẫn làm chủ bút tờ báo “Tin tưc quê hương Rothenburg” đến năm 1999. Từ 1991 đên 2009, ông viết 5 đầu sách khác nhau về lịch sử CHDC Đức, phân tích các lý luận của CNXH nên ông có cuộc sống kinh tế ổn định. Trong những năm cuối đời, ông được sống và chữa bệnh trong một nhà duỡng lão với điều kiện đàng hoàng. Có lẽ thời gian khó khăn nhất của ông là 12 tháng „tối nào cũng phải vào nhà tù ngủ“. Tuy nhiên ông coi thời gian này là „chấp nhận luật chơi của một nhà nuớc pháp quyền“.

Ngay cả ông Egon Krenz, Tổng bí thư SED, cấp trên của ông Schabowski cũng phải đi tù kiểu này. Sau 1990 ông Krenz làm cho một tập đoàn kinh tế lớn của Đức, chuyên kinh doanh với các nước thuộc khối Liên-Xô cũ và bạn hàng của ông toàn là các quan chức cao cấp các nứớc XHCN trước đây. Uy tín của Krenz quan trọng đến mức có nhiều thương vụ không thể thiếu ông. Do vậy ông có body guard và tài xế riêng, ngày nào cũng đem Mercedes đến đón và đưa ông từ nhà tù về văn phòng.

Phiên tòa xử Schabowski và các đồng chí của ông trong Bộ chính trị SED về quyết định bắn chết người vượt biên đã bị báo chí cánh tả phê phán là „Công lý của kẻ thắng cuộc“ (Siegerjustiz). Họ cho là tại CHDC Đức trước kia, việc xây thành và chống vượt biên đã „nằm trong các quy định của pháp luật“. Do vậy kể cả những người thi hành luật này (lính biên phòng nổ súng) và người ban hành luật này (Các ủy viên Bộ chính trị SED) đều vô can. Việc xử án họ là do „Bên thắng cuộc“ muốn trả thù.

Thực chất vấn đề không đơn giản như vậy. Trong quá trình đàm phán đi đến thống nhất nước Đức, các chính khách của hai nhà nước Đức đã bàn kỹ đến vấn đề không trả thù. Nhưng sau này, một số thân nhân của những người bị bắn chết khi vượt biên bắt đầu kiện cá nhân các binh sỹ và sỹ quan biên phòng đã bắn chết con em, cha mẹ họ.

Từ năm 1991 các vụ án này bắt đầu được xét xử và một số sỹ quan biên phòng nổ súng bắn người đã bị tuyên án. Những sỹ quan này chống án, nói họ phải nổ súng theo lệnh của trên, nếu không họ sẽ bị xử vì chống quân lệnh. Thế là vụ án cứ thế leo lên đến tận Bộ chính trị đảng SED, vì cũng như ở bất cứ nuớc XHCN nào, mọi quyết định về an ninh quốc gia đều từ đây mà ra.

Phiên tòa xét xử những kẻ quyết định bắn đồng bào vượt biên kéo dài từ tháng 11.1995 đến 08.1997 , được gọi là „Phiên tòa Bộ chính trị“ (Politbueoprozess). Phiên tòa bị hủy bỏ, gián đoạn nhiều lần vì các luật sư của bên bị đơn đã vạch được các sơ hở của bên nguyên đơn. Cuối cùng tòa án cũng luận tội những người nhân danh chế độ CHDC Đức đã ra lệnh bắn người: Hiến pháp CHDC Đức cũng giống như Hiến pháp các quốc gia văn minh, cam kết bảo đảm quyền tự do đi lại của công dân và cam kết trách nhiêm bảo vệ cuộc sống của công dân. Mọi quy định pháp luật hoặc văn bản dưới luật trái với những điều này đều là vi hiến. Dựa trên cơ sở đó mà tòa đã kết án 3 ông Krenz, Schabowski và Kleiber. Sau đó cả 3 ông đều được ân xá. Riêng ông Schabowski đã nhìn nhận tội lỗi của mình. Ông nói:

„Là một trong những người đại diện cho ý thức hệ đó, tôi cảm thấy xấu hổ và có tội với vong linh những người đã bị giết chết bên bức tường, tôi xin thân nhân của họ tha thứ“.

Một lời sám hối khá muộn cho những việc làm gây hậu quả nặng nề cho cả một dân tộc. Dù sao đó cũng là lời nói của một con người có trái tim.

Xuân Thọ
09.11.2015
---------------------------
*SED = Sozialistische Einheitspartei Deutschland, Đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất Đức. Sau biến cố 1989 đảng này đổi tên thành đảng CNXH Dân chủ (Partei des Demokratischen Sozialismus PDS), nay là đảng Cánh tả (Die Linke), chính đảng lớn thứ 3 ở Đức.
**STASI = viết tắt từ Staatssicherheit, Cơ quan An ninh Quốc gia CHDC Đức
---------------------------

LTS: 

- Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm và thông tin riêng của tác giả Xuân Thọ đang định cư ở Köln, CHLB Đức.

- Các ý kiến tham luận (nếu có thể gây nên tranh cãi) cần kèm theo thông tin bản thân của người viết (sẽ không đăng) để Tòa soạn liên hệ trong trường hợp xảy ra kiện cáo.  
 Từ khóa: bức tường Berlin

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây