Nguyễn Hữu Tráng (Berlin): LẠI CHUYỆN TỴ NẠN VÀ KHỦNG BỐ Ở ĐỨC

Thứ bảy - 22/10/2016 02:04
Châu Âu những ngày cuối năm 2016 bộn bề bao nhiêu chuyện to tát nhức đầu, từ căng thẳng Nga-Mỹ trong xử lý vấn đề Syrien mà cựu Tổng thống Liên Xô Gorbachow đã cảnh báo „đến giới hạn đỏ“. Cấm vận của EU đối với Nga chưa có dấu hiệu kết thúc còn EU cũng thất bại khi muốn lôi kéo Thổ vào quá trình xử lý khủng hoảng, càng đẩy Tổng thống Erdogan ngả hẳn về phía Tổng thống Nga Putin. Thủ tướng Anh vừa tuyên bố sẽ khởi động đàm phán Brexit chậm nhất đến cuối tháng 3 năm tới, khiến giới kinh tế Đức lo ngại một „Brexit cứng“ („hard Brexit“) và chuẩn bị cho giải pháp xấu „hậu Brexit“.
Ảnh minh họa: TTXVN
Ảnh minh họa: TTXVN

Nước Đức cũng không hề yên ổn, mà trái lại tràn ngập những thông tin đáng lo ngại. Sau thất bại nặng nề của hai cuộc bầu cử địa phương vừa qua, uy tín của Liên minh dân chủ cơ đốc giáo (CDU) cầm quyền xuống thấp kỷ lục, chỉ còn 29,5% theo thăm dò dư luận mới nhất. Trong khi đó đảng thiên hữu AfD („Giải pháp cho nước Đức“) nhận được đến 15% sự ủng hộ của cử tri, đưa đảng này trở thành lực lượng chính trị thứ ba ở các bang miền Đông. „Nguy cơ“ đảng này có chân trong Quốc hội Đức sau bầu cử Liên bang tháng 9 năm tới là nhãn tiền. Điều này đe dọa trực tiếp đến „Đại liên minh“ hiện nay của Thủ tướng Angela Merkel. Về kinh tế, sau những vụ mất uy tín của Hãng xe hơi nổi tiếng Volkswagen vừa qua, giờ đến lượt gã khổng lồ Deutsche Bank (Ngân hàng Đức) đang bị lung lay bởi làn sóng đầu cơ và liên tục làm ăn thất bát. Nhiều kịch bản ghê rợn („Horrorszenario“) được dựng lên, trong đó cả hình dung có thể đây là „Lehman Brothers“ của Đức, khiến Chính phủ Đức phải trấn an dư luận là điều đó không thể xẩy ra. Sau Deutsche Bank đến lượt nhà băng lớn thứ hai ở Đức Commerz Bank cũng có dấu hiệu lung lay. Có vẻ như thời của các „ông kễnh Đức“ sắp qua, nhường cho sự lên ngôi của kinh tế vừa và nhỏ.

Từ „văn hóa chào đón“ đến „văn hóa trục xuất“

Kể từ tháng 9 năm ngoái khi Chính phủ Đức quyết định tiếp nhận dòng người tỵ nạn Syrien đang bị kẹt ở nhà ga xe lửa Budapest, „bóng ma“ của khủng hoảng tỵ nạn chưa chịu buông tha nước Đức. Cuối năm ngoái là một hình ảnh nước Đức khác, một nước Đức mở rộng trái tim và cánh cửa cho những người tỵ nạn khốn khó, chạy trốn chiến tranh và bạo lực. Đầu tầu Châu Âu và Thủ tướng Merkel được coi như „cứu tinh“ không chỉ cho người tỵ nạn chiến tranh, mà còn cho cả một châu Âu đang rệu rã, phân tán. Tuyên bố của Thủ tướng Merkel „Chúng ta làm được“ (Wir schaffen das) và hình ảnh hàng chục ngàn „tình nguyện viên“ chào đón người tỵ nạn, hỗ trợ họ có nơi ăn chốn ở, trẻ con được đến trường, người lớn được học „tiếng Đức hội nhập“ đã khiến thế giới và châu Âu dường như thấy được sự ấm áp của một nước Đức mới, nước Đức không chỉ giầu có về kinh tế, mà còn giầu lòng trắc ẩn, vị tha đối với những người „thua thiệt“. Một nước Đức có trách nhiệm như thế xứng đáng vị thế cao hơn trên trường thế giới. Nhiều người đã nghĩ vậy.

Nhưng thực tế một năm qua phũ phàng hơn người ta tưởng. Cả hệ thống chính trị, từ trên xuống dưới đều quá tải khiến cả xã hội mệt mỏi đến độ chán chường. Tiền thì như rót vào cái thùng không đáy vì các nước EU khác từ chối tham gia. Xã hội cũng ngày một bất an mà lý do nhiều người muốn đổ cho nhất chính là vấn đề tỵ nạn và do người tỵ nạn gây ra. Nạn trộm cắp, đột nhập tư gia tăng chóng mặt mà tỷ lệ „phá án“ có thể chỉ tính bằng một con số phần trăm. Mặc dù có một nghiên cứu chỉ rõ thủ phạm là những băng nhóm hoạt động có tổ chức, được điều hành từ một nước đông Âu nhưng chẳng ai tin, vẫn đổ diệt cho „đám người tỵ nạn“. Đỉnh điểm là vụ hàng ngàn phụ nữ Đức bị sàm sỡ trong lễ đón chào năm mới ở khu vực nhà ga Köln mà thủ phạm cũng được gọi tên, là „những người gốc Phi và Ả rập“. Sau vụ ở Köln còn nhiều nơi nữa cũng xẩy ra những việc tương tự. Cuối năm ngoái cũng là thời điểm của những hoạt động khủng bố do IS tiến hành nhằm vào những mục tiêu ở Paris, Brüssels. Ở Đức cũng xẩy ra những vụ án có bàn tay của „Nhà nước Hồi giáo tự xưng“, tuy thiệt hại về người và tài sản không lớn như ở nơi khác nhưng tác động về tâm lý và sức ép đối với gần một triệu người tỵ nạn Syrien đang ở Đức là cực lớn. Họ bỗng chốc từ người chạy nạn khủng bố trở thành „tội đồ“, thậm chí trở thành „khủng bố“ trong con mắt người dân Đức. Xã hội Đức cũng phân rã từ đây. Đang từ „văn hóa chào đón“ („Willkommen-Kultur“) quay ngoắt sang „văn hóa trục xuất“ („Abschiebe-Kultur“). Người dân yêu cầu Chính phủ phải trục xuất càng nhiều càng tốt những người không được công nhận quy chế tỵ nạn, nhưng việc trục xuất khá khó khăn.

Những ngày này Thủ tướng Merkel đang công du châu Phi và một trong những sứ mệnh của bà là tìm căn nguyên của việc di cư ồ ạt để có giải pháp giải quyết tận gốc vấn đề. Một sứ mệnh không hề đơn giản. 

Tị nạn không có nghĩa là khủng bố 

Trong khi đó ở trong nước vừa xẩy ra sự việc khiến xã hội lại dậy sóng. Theo một nguồn tin tình báo do cơ quan tình báo nước ngoài cung cấp, cảnh sát Đức đã đột nhập vào căn hộ ở Chemnitz (thành phố phía Đông) của một người tỵ nạn Syrien và tìm thấy ở đó nửa ký thuốc nổ cực mạnh. Tên này tẩu thoát và bị truy nã toàn quốc, nhưng sáng ngày 10/10 đã bị bắt tại thành phố Leipzig.

Từ sự việc trên, dư luận và người dân Đức biết thêm được những thông tin „động trời“ khác. Theo lời khai của tên này thì mục tiêu tấn công của IS là cơ sở hạ tầng giao thông ở Đức, trước hết là vào tầu hỏa, các nhà ga và sau đó là sân bay ở thủ đô Berlin. Hans-Gorg Maaßen, Cục trưởng Cục bảo vệ Hiến pháp Liên bang (Bundesamt für Verfassungschutz) nói trên truyền hình tối 10/10 như vậy. Cũng theo ông này thì ngay từ tháng 9 cơ quan tình báo nội địa đã có thông tin về dự định của IS tấn công khủng bố ở Đức, nhưng phải mãi đến một vài ngày gần đây mới biết chính xác. Việc truy bắt tên Jaber Albakr này đã góp phần ngăn cản một vụ đánh bom liều chết tương tự như ở Pháp và Bỉ.

Vấn đề khác cũng làm đau đầu giới chức Đức là việc tên này theo dòng người tỵ nạn vào Đức năm ngoái, sử dụng tên và hộ chiếu Syrien thật để đăng ký và tháng 6 vừa qua cũng đã được công nhận quy chế tỵ nạn. Như vậy tên này là chiến binh IS chà trộn vào dòng người tỵ nạn và lợi dụng quy chế tỵ nạn để tiến hành hoạt động khủng bố ở Đức hay thanh niên này (22 tuổi) bị IS lôi kéo và tuyển mộ trong thời gian ở Đức gần năm qua. Cả hai giả thiết trên đều tạo sức ép lớn lên các cơ quan chức năng Đức. Từ nhiều tháng qua các ý kiến phản đối chính sách tỵ nạn của bà Merkel đều cho rằng việc dòng người ồ ạt vào Đức và không qua kiểm tra nhân thân sẽ tạo ra những mối nguy cơ to lớn đối với an ninh của đất nước. Chính bà Merkel và đảng CDU của bà cũng bị „mất điểm“ vì bị cho là xử lý kém vấn đề này. Sự việc vừa xẩy ra nếu được khẳng định sẽ khiến Đức phải thay đổi căn bản quy trình xem xét công nhận quy chế tỵ nạn và những người tỵ nạn thực sự cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi quy trình này. Còn khả năng „hồi giáo hóa“, „cực đoan hóa“ hay tác động lôi kéo của IS nhằm vào những người tỵ nạn trẻ tuổi không phải không có cơ sở. Việc hàng trăm ngàn thanh niên trai trẻ đến Đức và hy vọng vào cuộc sống tốt đẹp ở đây, nhưng do thủ tục kéo dài họ trở thành những kẻ „vô công rồi nghề“. Nhiều người do quá thất vọng nên đã tự nguyện hồi hương. Những kẻ khác trở thành các phần tử quấy rối. Họ tụ tập gây mất trật tự an ninh và đã có nhiều cuộc ẩu đả hỗn loạn giữa người tỵ nạn và thanh niên địa phương. Lực lượng cực hữu Đức nhân đà đó tăng cường tuyên truyền đả phá chính sách tỵ nạn của Chính phủ và gây ra hàng loạt những vụ tấn công hay phóng hỏa đốt các cơ sở cư trú của người tỵ nạn. Đó là chưa kể bẩy mươi ngàn trẻ em tỵ nạn không có người lớn đi kèm. Đây thực sự là mục tiêu nhòm ngó của lực lượng IS.

Những người tỵ nạn thực sự là những người vui mừng nhất trước thông tin đã bắt giữ được phần tử khủng bố ở Chemnitz, nhất là khi hai người tỵ nạn Syrien khác đã giúp cảnh sát Đức tóm được tên này. Trên mạng xã hội FB những người Syrien coi ba thanh niên đã cho Jaber Albakr vào nhà rồi lừa lúc tên này ngủ say đã trói lại và gọi cảnh sát đến bắt là những „người anh hùng“. Thủ tướng Merkel cũng gửi lời cảm ơn những người Syrien này vì đã giúp bắt giữ phần tử khủng bố nguy hiểm. Hành động „dũng cảm, đầy trách nhiệm“ của họ, như đánh giá của Thủ hiến bang Sachsen Stanislaw Tillich, dường như đã giải tỏa phần nào sức ép to lớn đè nặng lên những người tỵ nạn bấy lâu nay, rằng không phải tất cả những người tỵ nạn đều là phần tử khủng bố.

Chỉ còn đúng một năm nữa là diễn ra cuộc bầu cử Liên bang. Vấn đề tỵ nạn và khủng bố chắc chắn là đề tài nóng bỏng của các cuộc vận động tranh cử mà bất kỳ đảng phái chính trị nào ở Đức cũng sẽ phải có câu trả lời, trừ Đảng AfD, bởi vì câu trả lời của họ ai cũng đã rõ : Tống khứ về nước tất cả người tỵ nạn và nếu cần thiết tất cả người nước ngoài./.

Nguyễn Hữu Tráng   

Bài đã đăng trên báo in Thế giới và Việt Nam: 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Cảm nhận mới nhất
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây